#74 – Simon Lelieveldt bij Satoshi Radio over de WWFT-wijziging en impact voor cryptobedrijven

Simon Lelieveldt spreekt in de 74e podcast van Satoshi radio met Bart Mol en Wijnand Luijtjes over de komende omzetting van de vijfde witwasrichtlijn naar de WWFT. Daarbij is speciale aandacht voor de effecten voor cryptobedrijven en proberen ze het zo uit te leggen dat hun oma het zou snappen.

Liefhebbers van alle basisdocumentatie vinden op deze Linked-in post een volledig overzicht van de stukken uit het dossier, inclusief vergelijkingsversies. Maar het is een stuk makkelijker om de podcast te luisteren. Of om dit uitstekend artikel van Thomas Bollen bij Follow the Money te lezen: Woordspel van minister Hoekstra verhult hoe ver zijn omstreden ‘cryptowet’ gaat.

Het gesprek gaat in hoofdlijnen als volgt:

  • de Europese richtlijn is prima en heeft heldere regels: er moet een registratie komen voor cryptobedrijven, net zoals ook andere bedrijven die grote waarden handelen (juweliers, autohandelaren etc) aan verplichtingen moeten doen om klanten te identificeren en transacties te monitoren,
  • een vergunning wordt in hoofdlijn gekenmerkt door inhoudelijke toetsing, een marktverbod op handelen zonder vergunning en de mogelijkheid dat vergunningen worden ingetrokken. Registraties daarentegen kunnen doorgaans niet doorgehaald worden, kennen geen marktverbod maar partijen die in strijd met registratieregels handelen kunnen wel boetes krijgen als sanctie,
  • de Nederlandse wet is in een zigzag-beweging tot stand gekomen. Eerst heette er een vergunningsregime te komen maar was het grotendeels een registratie. De Raad van State wees de Minister erop dat bij implementatie van de de Europese regels geen vergunningsregime kan worden geintroduceerd,
  • In juli/augustus 2019 werd de nieuwe wet in naam een registratieregime, maar in feitelijkheid werden allerlei eisen uit bancair toezicht toegevoegd. Daarmee lijkt het aan de buitenkant een registratie, maar is het van binnen een vergunningsysteem,
  • de extra bancaire eisen uit de wet zijn uit het bankentoezicht (Wet op het Financieel Toezicht) afkomstig, zullen veel geld kosten en tot uitgebreider toezicht leiden; dat is inmiddels ook al aangekondigd door de beoogd toezichthouder (DNB),
  • de Minister is niet transparant naar de tweede kamer over de toevoeging van bancaire eisen en bancair toezicht; hij doet alsof hij zich aan de richtlijn en het advies van de Raad van State houdt en verzwijgt de invoeging van extra nationale eisen,
  • de industrie (VBNL) laat de Tweede Kamer weten zich niet te kunnen vinden in de Nederlands toegevoegde regels (brief, bijlage),
  • denkbaar is dat de Tweede Kamer het voorstel accordeert, maar de Eerste Kamer wel bezwaar maakt wegens de strijdigheid van het voorstel met het advies van de Raad van State en de EU,
  • het netto effect, als dit toch doorgaat, zal zijn dat er weinig nationale marktspelers overblijven vanwege de hoge kosten, en dat het innovatieve crypto/blockchain vestigingsklimaat wordt gesmoord
  • te hopen is dat wetgevingsjuristen op het Minister, of de Minister zelf, alsnog tot inzicht komen en een werkelijk beleidsarme interpretatie van de richtlijn voorstellen.
  • ——–

    Voor wie liever in één document alles terugleest, is hier mijn consultatiereactie op de AMVB beschikbaar, waarin op de achtergronden van deze podcast wordt ingegaan. Het betreft een reactie op de consultatie voor lagere regelgeving onder de voorgenomen Nederlandse anti-witwasregels, maar deze heeft een bredere strekking.

    Wie de discussie in de Tweede Kamer en nadien in de Eerste Kamer in een Twitter tijdlijn wil volgen, kan het beste deze Twitter draad lezen op Threadreader. De draad begint medio december, op een dag dat per abuis een brief van DNB op het web wordt gepubliceerd die – blijkens eerdere toelichting in de Tweede Kamer – in het geheel niet zou kunnen bestaan.

    ——-

    Behandeling Eerste Kamer:
    Sinds eind januari 2020 wordt het voorstel behandeld in de Eerste Kamer. Ziehier een Linkedin-post met alle relevante documenten. Kortweg komt het erop neer dat de Eerste Kamer zeer kundig de juiste vragen weet te stellen en in de tweede vragenronde het hart van de materie raakt. Lees apart hier het antwoord van de Minister.

    In deze analyse/tweetstream van mijn hand wordt het tweede antwoord van de Minister ontleed en blijkt dat de reactie op de vragen van de Eerste Kamer bedroevend is:
    – er wordt schoorvoetend op een enkel punt erkend dat er meer NL regels zijn toegevoegd, bovenop de EU richtljin,
    – er wordt door verwijzing naar een foutief artikel in de richtlijn gedaan alsof een verstrekkend Nederlands toezichtartikel voort zou vloeien uit de richtlijn (artikel 47 lid 3) terwijl dat artikel netjes door een ander artikel in de wet al geimplementeerd wordt (23h: het verbod voor criminalen om eigenaar of directeur van een cryptobedrijf te zijn),
    – er wordt verwezen naar allerlei voetnoten die er imposant uitzien maar feitelijk zeggen: er zijn geen cijfers over percentage’s witwassen, er zijn geen goede rapporten die het risico onderbouwen, de feitelijke witwas en criminaliteitsrisico’s zitten in cash en betaalkaarten,
    – er wordt geen antwoord gegeven op de extra kosten die het gevolg zijn van de extra eisen (de Minister doet toch weer alsof er geen extra eisen zijn toegevoegd na de consultatie),
    – er wordt gesuggereerd dat aan adviezen raad van State wordt tegemoet gekomen maar dit wordt niet onderbouwd en er wordt niet toegelicht dat het advies al binnen is.

    Het antwoord van de Minister is gepubliceerd op een tumultueuze dag in de Corona-discussie waar het economisch steunpakket ook werd afgekondigd. Na publicatie van de bovenstaande analyse verdween het vervolgens 2 uur later van alle overheids-sites: een weinig gangbare werkwijze in het democratisch proces.